نحوه رفتار با خانواده همسر نقش مهمی در آرامش زندگی مشترک دارد. نه صمیمیت بیش از حد همیشه نتیجه خوبی دارد و نه فاصله گرفتن و سرد رفتار کردن راه حل مناسبی است. هنر اصلی این است که ضمن احترام گذاشتن به خانواده همسر، مرزهای زندگی شخصی خود را نیز حفظ کنید و اجازه ندهید اختلاف های کوچک به مشکلی بزرگ میان شما و همسرتان تبدیل شوند.
چرا رفتار با خانواده همسر تا این اندازه مهم است؟
ازدواج فقط پیوند میان دو نفر نیست. هر یک از زوجین با مجموعه ای از رابطه ها، خاطره ها، حساسیت ها و عادت های خانوادگی وارد زندگی مشترک می شوند. خانواده همسر ممکن است نگاه متفاوتی به مهمانی، رفت و آمد، مسائل مالی، تربیت فرزند و حتی نحوه ابراز محبت داشته باشند. طبیعی است که این تفاوت ها گاهی باعث سوء تفاهم شوند.
رفتار درست با خانواده همسر به معنای پذیرفتن تمام خواسته های آنها نیست. قرار نیست برای جلب رضایت دیگران از آرامش، خواسته ها و حریم شخصی خود صرف نظر کنید. هدف این است که رابطه ای محترمانه، متعادل و قابل مدیریت بسازید؛ رابطه ای که در آن نه احساس خفگی کنید و نه همسرتان تصور کند خانواده او را نادیده گرفته اید.
در ادامه این مطلب از مجله ببینیا، مهم ترین نکاتی را بررسی می کنیم که می توانند به ساختن چنین رابطه ای کمک کنند.
۱. از همان ابتدا مرزهای محترمانه داشته باشید
یکی از اشتباه های رایج در ابتدای ازدواج این است که فرد برای محبوب شدن در خانواده همسر، با تمام درخواست ها موافقت می کند. او در هر مهمانی حاضر می شود، درباره تمام مسائل شخصی توضیح می دهد و حتی اجازه می دهد دیگران در تصمیم های خصوصی زندگی مشترک دخالت کنند.
این رفتار ممکن است در کوتاه مدت باعث صمیمیت شود، اما در بلندمدت توقع ایجاد می کند. اگر بعدا بخواهید شرایط را تغییر دهید، ممکن است رفتار جدید شما بی احترامی یا فاصله گرفتن برداشت شود. بهتر است از همان ابتدا با ادب و آرامش مشخص کنید درباره چه موضوعاتی راحت هستید و کدام مسائل را شخصی می دانید.
مرزبندی به معنای دعوا، تهدید یا قطع رابطه نیست. گاهی یک جمله ساده مانند «ممنون از راهنمایی شما، اجازه بدهید درباره اش فکر کنیم» می تواند هم احترام را حفظ کند و هم تصمیم نهایی را در اختیار شما و همسرتان بگذارد.
۲. احترام را با اطاعت بی چون و چرا اشتباه نگیرید
احترام یعنی خوب گوش دادن، با لحن مناسب صحبت کردن، پرهیز از تحقیر و در نظر گرفتن جایگاه دیگران. اطاعت بی چون و چرا یعنی شما حتی برخلاف میل و مصلحت زندگی خود، هر خواسته ای را قبول کنید. این دو رفتار با یکدیگر تفاوت زیادی دارند.
شما می توانید به پدر و مادر همسرتان احترام بگذارید، اما با یک درخواست موافق نباشید. می توانید نظر آنها را بشنوید، ولی تصمیم متفاوتی بگیرید. مخالفت محترمانه حق شماست، به شرط آنکه هدف آن شکستن شخصیت یا اثبات برتری نباشد.
برای نمونه، به جای گفتن «این موضوع اصلا به شما مربوط نیست»، می توانید بگویید: «می دانم از روی محبت نگران هستید، ولی ترجیح می دهیم این تصمیم را خودمان بگیریم.» پیام هر دو جمله تقریبا یکسان است، اما تاثیر آنها بر رابطه کاملا متفاوت خواهد بود.
۳. خانواده خودتان را با خانواده همسر مقایسه نکنید
مقایسه کردن یکی از سریع ترین راه های ایجاد دلخوری است. جمله هایی مانند «خانواده من این طور رفتار نمی کنند» یا «مادرم هیچ وقت چنین حرفی نمی زند» معمولا باعث حل مشکل نمی شوند. این جمله ها طرف مقابل را در حالت دفاعی قرار می دهند و بحث را از یک رفتار مشخص به رقابت میان دو خانواده تبدیل می کنند.
اگر از رفتاری ناراحت شده اید، درباره همان رفتار حرف بزنید. توضیح دهید چه اتفاقی افتاده، چه احساسی پیدا کرده اید و دوست دارید از این پس چه تغییری ایجاد شود. وارد کردن خانواده خودتان در بحث فقط فضا را پیچیده تر می کند.
هر خانواده فرهنگ، عادت و سبک ارتباطی مخصوص به خود را دارد. متفاوت بودن همیشه به معنای اشتباه بودن نیست. برخی خانواده ها بسیار صمیمی و پر رفت و آمد هستند و برخی دیگر رابطه ای رسمی تر دارند. شناخت این تفاوت ها به شما کمک می کند هر رفتار ناآشنایی را بی احترامی تلقی نکنید.
۴. مشکلات زندگی مشترک را برای خانواده همسر تعریف نکنید
ممکن است پس از یک بحث با همسرتان، نیاز داشته باشید با کسی درد دل کنید. با این حال، تعریف کردن جزئیات اختلاف برای خانواده همسر معمولا انتخاب مناسبی نیست. شما و همسرتان شاید چند ساعت بعد آشتی کنید، اما تصویری که در ذهن خانواده ها ساخته شده به این راحتی تغییر نمی کند.
همچنین بیان مداوم اختلاف ها می تواند زمینه دخالت دیگران را فراهم کند. حتی اگر اعضای خانواده با نیت خیر وارد ماجرا شوند، ممکن است اختلاف ساده میان شما به یک ناراحتی خانوادگی گسترده تبدیل شود.
مسائل خصوصی زندگی را تا جای ممکن میان خودتان نگه دارید. اگر مشکلی جدی و تکراری دارید که حل نمی شود، کمک گرفتن از مشاور زوج بهتر از وارد کردن بستگان به اختلاف است. البته در مواردی که پای خشونت، تهدید یا خطر واقعی در میان است، پنهان کردن موضوع توصیه نمی شود و باید از فردی امن و متخصص کمک گرفت.
۵. همسرتان را در میانه دعوای خانوادگی قرار ندهید
جمله هایی مثل «یا من یا خانواده ات» معمولا رابطه را به نقطه خطرناکی می رسانند. همسر شما ممکن است از رفتار یکی از اعضای خانواده اش ناراضی باشد، اما همچنان به او وابستگی عاطفی داشته باشد. مجبور کردن او به انتخاب، فشار زیادی ایجاد می کند و اصل مشکل را نیز حل نمی کند.
به جای حمله به تمام اعضای خانواده، دقیقا درباره رفتاری حرف بزنید که شما را آزار داده است. مثلا بگویید: «وقتی درباره درآمدمان جلوی دیگران سوال شد، احساس ناراحتی کردم. دوست دارم دفعه بعد تو کمک کنی بحث را عوض کنیم.»
این نوع گفت و گو، همسرتان را در جایگاه شریک زندگی قرار می دهد، نه متهم. در نتیجه احتمال بیشتری وجود دارد که حرف شما را بفهمد و برای مدیریت موقعیت همراهتان شود.
۶. انتظار نداشته باشید همسرتان ذهن شما را بخواند
گاهی فرد از رفتار خانواده همسر ناراحت می شود، اما هیچ توضیحی نمی دهد. او منتظر می ماند تا همسرش خودش متوجه ناراحتی شود و واکنش نشان دهد. وقتی این اتفاق نمی افتد، دلخوری او دو برابر می شود.
درباره احساس خود واضح اما آرام صحبت کنید. به جای گفتن «خانواده ات همیشه مرا تحقیر می کنند»، یک نمونه مشخص را بیان کنید. بگویید چه جمله ای شنیده اید، چرا ناراحت شده اید و انتظار دارید همسرتان در موقعیت مشابه چگونه رفتار کند.
از کلمات مطلق مانند «همیشه»، «هیچ وقت» و «همه خانواده ات» کمتر استفاده کنید. این کلمات معمولا باعث می شوند طرف مقابل به جای شنیدن احساس شما، مشغول دفاع از خانواده اش شود.
۷. در جمع وارد بحث های حساس نشوید
جمع خانوادگی محل مناسبی برای حل اختلاف های قدیمی نیست. وقتی افراد دیگری حضور دارند، هر دو طرف بیشتر نگران حفظ آبرو و اثبات حرف خود می شوند. به همین دلیل ممکن است یک سوء تفاهم کوچک به بحثی جدی تبدیل شود.
اگر حرفی شنیدید که ناراحتتان کرد، پیش از پاسخ دادن چند لحظه مکث کنید. در بسیاری از موقعیت ها می توانید موضوع را عوض کنید و بعدا در فضایی خصوصی درباره آن صحبت کنید. سکوت موقت به معنای ضعف یا پذیرفتن حرف طرف مقابل نیست؛ گاهی نشانه کنترل و بلوغ رفتاری است.
البته اگر توهین آشکاری صورت گرفت، می توانید کوتاه و محکم بگویید: «ترجیح می دهم با این لحن درباره من صحبت نشود.» پس از آن وارد جدال طولانی نشوید و در صورت نیاز، محترمانه موقعیت را ترک کنید.
۸. به حریم خصوصی زندگی خود وفادار بمانید
اطلاعاتی مانند میزان درآمد، پس انداز، بدهی، برنامه بچه دار شدن، مشکلات زناشویی و تصمیم های شغلی لزوما نباید با تمام اعضای خانواده در میان گذاشته شوند. هرچه افراد بیشتری از جزئیات خصوصی شما اطلاع داشته باشند، امکان اظهار نظر و دخالت نیز بیشتر می شود.
پیش از حضور در مهمانی یا پاسخ دادن به پرسش های شخصی، با همسرتان هماهنگ کنید. بهتر است هر دو بدانید چه اطلاعاتی قابل بیان است و درباره چه موضوعاتی باید پاسخ کوتاه و مشترکی بدهید.
اگر کسی سوالی خصوصی پرسید، لازم نیست دروغ بگویید یا واکنش تندی نشان دهید. می توانید با لبخند بگویید: «هنوز تصمیم مشخصی نگرفته ایم» یا «اگر خبری باشد حتما خودمان به شما می گوییم.»
۹. با شایعه و حرف پشت سر عجولانه برخورد نکنید
گاهی فرد احساس می کند خانواده همسر درباره او حرف زده اند. سکوت ناگهانی جمع، تغییر رفتارها یا شنیدن جمله ای از شخص دیگر می تواند این تصور را تقویت کند. با این حال، بهتر است پیش از واکنش شدید، از درست بودن برداشت خود مطمئن شوید.
هر تغییر رفتاری به معنای حرف زدن پشت سر شما نیست. ممکن است موضوع دیگری در میان باشد یا شما فقط بخشی از ماجرا را شنیده باشید. اگر نشانه ها تکرار شدند، ابتدا با همسرتان بدون اتهام زدن صحبت کنید.
مطلب نشانه هایی که می گویند در خانواده همسر درباره شما حرف زده شده است می تواند به شما کمک کند میان یک سوء برداشت گذرا و الگوی رفتاری تکراری تفاوت بگذارید.
۱۰. در برابر کنایه ها واکنش حساب شده داشته باشید
کنایه معمولا پاسخ روشنی ندارد و همین موضوع آن را آزاردهنده می کند. اگر واکنش تندی نشان دهید، ممکن است طرف مقابل بگوید منظور خاصی نداشته است. اگر هم همیشه سکوت کنید، احتمال دارد رفتار او ادامه پیدا کند.
یکی از بهترین روش ها این است که بدون عصبانیت درباره منظور جمله سوال کنید. مثلا بگویید: «منظورتان از این حرف چه بود؟» یا «ممکن است واضح تر توضیح بدهید؟» این سوال ساده طرف مقابل را وادار می کند مسئولیت حرفش را بپذیرد.
اگر کنایه ها ادامه داشتند، در یک گفت و گوی خصوصی توضیح دهید که این نوع صحبت کردن شما را ناراحت می کند. تمرکز را روی لحن و رفتار بگذارید، نه شخصیت فرد. به جای «شما آدم حسودی هستید» بگویید: «وقتی انتخاب های من با کنایه نقد می شوند، احساس خوبی ندارم.»
۱۱. حسادت را به هر اختلافی نسبت ندهید
گاهی میان عروس و مادر شوهر یا داماد و خانواده همسر رقابت و حساسیت شکل می گیرد. با این حال، نباید هر مخالفت، نصیحت یا رفتار سردی را حسادت بدانیم. بعضی رفتارها ممکن است نتیجه تفاوت نسلی، نگرانی، عادت به کنترل یا ناتوانی در بیان درست احساسات باشند.
اگر با مادر همسر خود رابطه پیچیده ای دارید، به جای برچسب زدن، الگوی رفتاری او را بررسی کنید. آیا فقط با شما چنین رفتاری دارد؟ آیا در تصمیم های فرزندش نیز همیشه دخالت کرده است؟ آیا پس از تعیین مرز محترمانه، رفتارش تغییر می کند؟
در مطلب نشانه های مادر شوهر حسود رفتارهایی بررسی شده اند که ممکن است از رقابت، مقایسه یا ترس از کم شدن جایگاه عاطفی سرچشمه بگیرند. البته هیچ نشانه ای به تنهایی برای قضاوت قطعی درباره نیت یک نفر کافی نیست.
۱۲. محبت کنید، اما برای دریافت تایید زندگی نکنید
هدیه دادن، احوال پرسی، کمک در زمان بیماری و حضور در مناسبت های مهم می توانند رابطه را گرم تر کنند. این رفتارها زمانی ارزشمند هستند که از روی علاقه و احترام انجام شوند، نه ترس از قضاوت یا تلاش دائمی برای تایید گرفتن.
اگر تمام تصمیم هایتان را بر اساس رضایت خانواده همسر بگیرید، به مرور احساس خستگی و نادیده گرفته شدن خواهید کرد. همچنین ممکن است توقع اطرافیان بیشتر شود و کوچک ترین «نه» شما واکنشی غیرعادی تلقی شود.
محبت متعادل و واقعی بسیار تاثیرگذارتر از فداکاری نمایشی است. کارهایی را انجام دهید که با توان، زمان و شرایط شما هماهنگ هستند. لازم نیست همیشه بهترین هدیه را بخرید یا در تمام برنامه ها حاضر شوید تا فردی محترم و دوست داشتنی باشید.
۱۳. برای رفت و آمدها برنامه مشترک داشته باشید
اختلاف درباره میزان رفت و آمد خانوادگی بسیار رایج است. ممکن است یکی از زوجین علاقه مند باشد آخر هفته ها را با خانواده بگذراند، در حالی که دیگری به استراحت یا خلوت بیشتری نیاز دارد. اگر درباره این موضوع از قبل گفت و گو نشود، هر مهمانی می تواند به زمینه ای برای دعوا تبدیل شود.
برنامه ای تهیه کنید که در آن وقت کافی برای خانواده هر دو طرف، دوستان و زندگی دونفره وجود داشته باشد. لازم نیست تقسیم زمان همیشه کاملا مساوی باشد، اما نباید یکی از خانواده ها همواره در اولویت و خانواده دیگر همیشه نادیده گرفته شود.
اگر دعوتی با شرایط شما هماهنگ نیست، همسرتان بهتر است خودش پاسخ خانواده اش را بدهد. یک پاسخ مشترک و محترمانه از توضیحات طولانی و بهانه های مختلف بهتر است.
۱۴. نشانه های مشکل را فقط به خانواده همسر نسبت ندهید
گاهی اختلاف با خانواده همسر نشانه مشکلی عمیق تر در رابطه زوجین است. برای مثال، ممکن است همسرتان از شما حمایت نکند، تصمیم های خصوصی را بدون هماهنگی با خانواده اش در میان بگذارد یا اجازه دهد دیگران درباره زندگی شما تصمیم بگیرند.
از طرف دیگر، فاصله گرفتن عاطفی همسر، پنهان کاری، تغییر ناگهانی در رفتار یا بی توجهی مداوم موضوعاتی هستند که باید در خود رابطه بررسی شوند. این رفتارها لزوما به معنای خیانت نیستند، اما نادیده گرفتن آنها نیز درست نیست.
اگر درباره تغییرات جدی در رفتار شریک زندگی خود نگران هستید، مقاله نشانه های خیانت مردان می تواند به شما کمک کند نشانه ها را با نگاه منطقی تری بررسی کنید. با این حال، هیچ رفتار منفردی اثبات کننده خیانت نیست و تصمیم های مهم نباید فقط بر اساس حدس گرفته شوند.
۱۵. با همسرتان یک تیم باشید
مهم ترین اصل در نحوه رفتار با خانواده همسر این است که شما و همسرتان خود را در برابر یکدیگر نبینید. قرار نیست یکی از شما از خانواده خود دفاع کند و دیگری برای شکست دادن آنها بجنگد. هدف، پیدا کردن راهی است که احترام خانواده ها و آرامش زندگی مشترک همزمان حفظ شوند.
پیش از حضور در موقعیت های حساس، درباره واکنش مناسب توافق کنید. مشخص کنید اگر پرسش شخصی مطرح شد، اگر کسی کنایه زد یا اگر دعوتی با برنامه شما هماهنگ نبود، چه پاسخی خواهید داد. این هماهنگی از بسیاری از سوء تفاهم ها جلوگیری می کند.
در جمع از تحقیر یا سرزنش همسرتان خودداری کنید. اگر از واکنش او ناراضی هستید، بعدا و در خلوت صحبت کنید. حمایت متقابل در جمع و گفت و گوی صادقانه در خلوت، احساس امنیت را در رابطه افزایش می دهد.
اگر خانواده همسر بیش از حد دخالت می کنند چه کنیم؟
ابتدا نمونه های دقیق دخالت را مشخص کنید. آیا درباره مسائل مالی نظر می دهند؟ بدون هماهنگی به خانه شما می آیند؟ درباره تربیت فرزند تصمیم می گیرند؟ یا از همسرتان می خواهند اطلاعات خصوصی زندگی را در اختیارشان قرار دهد؟ تا زمانی که مشکل روشن نباشد، پیدا کردن راه حل نیز دشوار خواهد بود.
سپس با همسرتان در زمانی آرام صحبت کنید. تمرکزتان باید بر تاثیر رفتار باشد، نه بد بودن خانواده او. بعد از رسیدن به توافق، بهتر است هر فرد مرزها را با خانواده خودش مطرح کند. معمولا پذیرفتن یک مرز از سوی فرزند خانواده آسان تر از زمانی است که عروس یا داماد مستقیما آن را اعلام می کند.
مرز باید روشن، محترمانه و همراه با عمل باشد. اگر گفته اید دیدارها باید از قبل هماهنگ شوند، در برابر حضور بدون هماهنگی هر بار واکنشی متفاوت نشان ندهید. ثبات رفتاری به اطرافیان نشان می دهد که موضوع یک ناراحتی لحظه ای نیست.
چه زمانی فاصله گرفتن ضروری است؟
فاصله گرفتن کامل نباید نخستین واکنش به هر اختلافی باشد. بسیاری از مشکلات با گفت و گو، محدود کردن اطلاعات خصوصی و کاهش رفت و آمدهای فرساینده قابل مدیریت هستند. با این حال، در بعضی شرایط ایجاد فاصله بیشتر می تواند ضروری باشد.
توهین مداوم، تحقیر، تهدید، شایعه سازی، دخالت شدید، تلاش برای به هم زدن رابطه، نادیده گرفتن مکرر مرزها و ایجاد آسیب روانی از جمله موقعیت هایی هستند که نباید ساده گرفته شوند. فاصله در چنین شرایطی می تواند شامل کاهش تماس، کوتاه کردن مهمانی ها یا محدود کردن موضوعات گفت و گو باشد.
اگر رفتارها شدید هستند یا باعث اختلاف جدی میان شما و همسرتان شده اند، کمک گرفتن از مشاور خانواده می تواند تصمیم گیری را منطقی تر کند. هدف از فاصله گرفتن نباید تنبیه دیگران باشد؛ هدف باید محافظت از آرامش و سلامت رابطه باشد.
اشتباه هایی که رابطه با خانواده همسر را خراب می کنند
بعضی رفتارها حتی اگر از روی عصبانیت انجام شوند، اثر طولانی مدتی بر رابطه باقی می گذارند. توهین به خانواده همسر در حضور او، مقایسه دو خانواده، فاش کردن رازهای زندگی، تهدید به قطع رابطه و استفاده از فرزندان برای فشار آوردن، از مهم ترین این اشتباه ها هستند.
رفتار دوگانه نیز مشکل ساز است. اگر در ظاهر بسیار صمیمی باشید اما پشت سر خانواده همسر بدگویی کنید، احتمال آشکار شدن این تناقض زیاد است. بهتر است رابطه ای محترمانه و واقعی داشته باشید، حتی اگر چندان صمیمی نیستید.
همچنین از همسرتان نخواهید به خاطر هر ناراحتی کوچکی با خانواده اش درگیر شود. انتخاب واکنش باید با اهمیت اتفاق هماهنگ باشد. گاهی نادیده گرفتن یک جمله نسنجیده بهتر از ساختن اختلافی طولانی است؛ اما رفتارهای تکراری و آزاردهنده به گفت و گویی روشن نیاز دارند.
جمع بندی
نحوه رفتار با خانواده همسر بر پایه سه اصل مهم شکل می گیرد: احترام، مرزبندی و هماهنگی با همسر. احترام بدون مرز به فداکاری فرساینده تبدیل می شود و مرزبندی بدون احترام نیز رابطه را به سمت تنش می برد. پیدا کردن تعادل میان این دو، مهم ترین مهارتی است که باید در طول زندگی مشترک تقویت شود.
قرار نیست همه اعضای خانواده همسر شما را مانند فرزند خود دوست داشته باشند یا با تمام انتخاب هایتان موافق باشند. یک رابطه سالم می تواند بدون صمیمیت افراطی نیز وجود داشته باشد. کافی است دو طرف از توهین، دخالت و قضاوت دوری کنند و تفاوت های یکدیگر را به رسمیت بشناسند.
در نهایت، شما و همسرتان باید یک تیم باشید. وقتی درباره مرزها، رفت و آمدها و مسائل خصوصی توافق داشته باشید، رفتار اطرافیان کمتر می تواند آرامش زندگی شما را بر هم بزند.